Διατάξεις του Συντάγματος και Διεθνείς Συμβάσεις/Συνθήκες που Επικυρώθηκαν από την Κυπριακή Δημοκρατία

Α. ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

(α) Άρθρο 9 του Συντάγματος
Το άρθρο αυτό του Συντάγματος κατοχυρώνει το θεμελιώδες  ανθρώπινο δικαίωμα κάθε ατόμου (περιλαμβανομένων και των ατόμων με αναπηρία) έναντι του Κράτους για αξιοπρεπή διαβίωση και κοινωνική ασφάλεια.

(β) Άρθρο 28 του Συντάγματος
Το άρθρο αυτό του Συντάγματος κατοχυρώνει την ισότητα όλων (περιλαμβανομένων και των ατόμων με αναπηρία) ενώπιων του νόμου, της διοίκησης και της δικαιοσύνης.

(γ) Άρθρο 35 του Συντάγματος
Το άρθρο αυτό του Συντάγματος επιβάλλει στις τρεις εξουσίες του Κράτους (νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική) την υποχρέωση να διασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή όλων των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων κάθε ατόμου (επομένως και των ατόμων με αναπηρία), κάθε εξουσία στα πλαίσια της δικής της αρμοδιότητας.

(δ) Πέμπτη Τροποποίηση του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας
Με την τροποποίηση αυτή του Συντάγματος, ημερομηνίας 13/7/2006, προστέθηκε στο Σύνταγμα το άρθρο 1Α, το οποίο προσδίδει δεσμευτική ισχύ για την Κυπριακή Δημοκρατία στα δεσμευτικά μέτρα του πιο πάνω Ευρωπαϊκού Κεκτημένου (Κοινοτικές Συνθήκες, Κανονισμοί, Αποφάσεις και Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Mε την ίδια τροποποίηση του Συντάγματος και ιδιαίτερα του άρθρου 179 οι δεσμευτικές διατάξεις της νομοθεσίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υπερισχύουν κάθε Κυπριακής νομοθεσίας, ακόμη και του ίδιου του Συντάγματος.
 
Β. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΚΥΡΩΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

(α) Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης (Κυρωτικός Νόμος 64/1967)
Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης επικυρώθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία με τον Κυρωτικό Νόμο 64/1967. Συγκεκριμένες διατάξεις του εν λόγω Χάρτη συνδέονται άμεσα με την προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης και αποκατάστασης των ατόμων με αναπηρία και επιβάλλουν σχετικές υποχρεώσεις στο Κράτος. Το άρθρο 15 επιβάλλει στην Κυπριακή Δημοκρατία την υποχρέωση να προωθεί με διάφορα μέτρα την επαγγελματική εκπαίδευση/κατάρτιση, σε διάφορα δημόσια ή ιδιωτικά ινστιτούτα, και την επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρία.

(β) Η Σύμβαση 159 για την Επαγγελματική Αποκατάσταση και Απασχόληση Αναπήρων  Προσώπων (Κυρωτικός Νόμος 42/1987) (Κατεβάστε τον Νόμο 42/1987 σε μορφή Word (49kb) / Κατεβάστε τον Νόμο 42/1987 σε μορφή PDF
Η Σύμβαση 159 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (I.L.O.) για την Επαγγελματική Αποκατάσταση και Απασχόληση Αναπήρων Προσώπων  επικυρώθηκε με τον κυρωτικό Νόμο 42/1987. Τα άρθρα 2-5 της Σύμβασης  επιβάλλουν στη Δημοκρατία της Κύπρου τη λήψη ειδικών μέτρων στο εσωτερικό της δίκαιο για τον επαγγελματικό προσανατολισμό και εργοδότηση των ατόμων με αναπηρία, στα πλαίσια της κοινωνικής πολιτικής και των στόχων της ΚΥΣΟΑ.

Ειδικότερα, το άρθρο 4 διευκρινίζει ότι ειδικά θετικά μέτρα, αποβλέποντα σε αποτελεσματική ισότητα ευκαιριών και μεταχείρισης στην εργασία μεταξύ των αναπήρων εργαζομένων και των άλλων εργαζομένων δεν πρέπει να θεωρούνται ότι δημιουργούν διάκριση έναντι άλλων εργαζομένων.

(γ) Ο Αναθεωρημένος Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης (Κυρωτικός Νόμος 27(III)/2000)
Ο Αναθεωρημένος Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης στα άρθρα 9, 10 και 15 παρέχει συγκεκριμένα δικαιώματα για τα άτομα με αναπηρία και αντίστοιχες υποχρεώσεις του Κράτους. Τα άρθρα 9 και 10 επιβάλλουν στην Κυπριακή Δημοκρατία την υποχρέωση και παρέχουν αντίστοιχο δικαίωμα στα άτομα με αναπηρία λήψης ειδικών μέτρων επαγγελματικής καθοδήγησης και αποκατάστασης. Το άρθρο 15 παρέχει το δικαίωμα στα άτομα με αναπηρία λήψης από το Κράτος θετικών μέτρων και για παροχή όλης της απαιτούμενης στήριξης για επαγγελματική κατάρτιση, επαγγελματική αποκατάσταση και συμμετοχή τους στη ζωή της κοινότητας, ανεξάρτητα από ηλικία ή από τη φύση και προέλευση της συγκεκριμένης αναπηρίας.

(δ) Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με   Αναπηρίες  και το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο (Κυρωτικός Νόμος 8(ΙΙΙ)/2011) (Κατεβάστε τον Νόμο 8(ΙΙΙ)/2011 σε μορφή Word / Κατεβάστε τον Νόμο 8(ΙΙΙ)/2011 σε μορφή PDF

Στις 30 Μαρτίου του 2007 η Κυπριακή Πολιτεία υπέγραψε την πιο πάνω Σύμβαση και το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο, στην κατάρτιση της οποίας συνέβαλε και η δική μας Συνομοσπονδία μέσω του European Disability Forum (EDF). Η ΚΥΣΟΑ και το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες συνεργάστηκαν και εισηγήθηκαν τροποποιήσεις στο κείμενο της μετάφρασης της Σύμβασης που έγινε από την Επίτροπο Νομοθεσίας. Η εν λόγω Σύμβαση και το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο κυρώθηκαν στις 4 Μαρτίου 2011 από την Βουλή των Αντιπροσώπων με τον περί της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και περί Συναφών Θεμάτων (Κυρωτικός) Νόμο του 2011(Ν.8(ΙΙΙ)/2011). Η εν λόγω Σύμβαση και το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο τίθενται σε ισχύ στην Κύπρο από τις 27 Ιουλίου 2011.

Η εν λόγω Σύμβαση αποτελεί μια ιστορική στιγμή για τα άτομα με αναπηρία. Η καινοτόμος Σύμβαση αποτελεί όχι μόνο την πρώτη επίσημη αναγνώριση της αναπηρίας ως ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και την πρώτη Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που υπογράφεται από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ως μία ολότητα, από την έναρξη της ενταξιακής διαδικασίας. Οι υποχρεώσεις της Σύμβασης είναι ουσιώδους σημασίας για τα άτομα με αναπηρία εφόσον απαγορεύει διακρίσεις κατά των αναπήρων σε όλους του τομείς της ζωής και όχι μόνο στον τομέα της απασχόλησης, όπως προβλέπεται στην  Οδηγία 2000/78/ΕΚ.

Έκθεση (Alternative Report) της Παγκύπριας Συμμαχίας για την Αναπηρία για την υλοποίηση της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (Η Έκθεση σε μορφή word και σε μορφή pdf).

Η Έκθεση υποβλήθηκε στην Επιτροπή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες στις 17 Αυγούστου, 2016 με την ευκαιρία της αξιολόγησης της χώρας μας όσον αφορά την υλοποίηση της Σύμβασης στην Κύπρο. Στόχος της Έκθεσης είναι να παράσχει πληροφορίες, συμπληρωματικές προς αυτές που δόθηκαν από την Κυβέρνηση στην Επιτροπή των Ηνωμένων  Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, να παρουσιάσει την κατάσταση από τη σκοπιά των ατόμων με αναπηρίες και να προτείνει μέτρα για την καλύτερη εναρμόνιση με τη Σύμβαση, με τρόπο που να εξασφαλίζει το σεβασμό προς όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των ατόμων με αναπηρίες.

(ε) Σύμβαση περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού (Κυρωτικός Νόμος 243/1990) (Κατεβάστε τον Νόμο 243/1990 σε μορφή Word (215kb) / Κατεβάστε τον Νόμο 243/1990 σε μορφή PDF (221kb))

Στη Σύμβαση αυτή περιλαμβάνονται σημαντικά δικαιώματα για το παιδί. Στο άρθρο 2 τα Συμβαλλόμενα Κράτη υποχρεούνται να σέβονται τα δικαιώματα, τα οποία αναφέρονται στη Σύμβαση και να τα εξασφαλίζουν σε κάθε παιδί χωρίς καμιά διάκριση που αφορά, μεταξύ άλλων, και την ανικανότητα (αναπηρία) τους. Επιπλέον στο άρθρο 23 περιλαμβάνονται τα δικαιώματα των παιδιών με αναπηρία για πλήρη και αξιοπρεπή ζωή, ειδική φροντίδα, εκπαίδευση, επιμόρφωση, περίθαλψη, επαγγελματική εκπαίδευση και για ευκαιρίες ψυχαγωγίας για κοινωνική, προσωπική, πολιτιστική και πνευματική ανάπτυξη. Επίσης το ίδιο άρθρο υποχρεώνει τα Συμβαλλόμενα Κράτη να ευνοούν την ανταλλαγή κατάλληλων πληροφοριών στον τομέα της ιατρικής φροντίδας και της ιατρικής, ψυχολογικής και λειτουργικής θεραπείας των παιδιών με αναπηρία.

Χορηγός Ιστοσελίδας: Cytanet